Mấy năm gần đây, trong nước và trên thế
giới trồng đu đủ theo hình thức mới: trồng nghiêng.
Tại sao nên trồng đu đủ nghiêng
góc 45 độ so với mặt đất?
Khi trồng nghiêng cây đu đủ sẽ hạn
chế phát triển chiều cao, ức chế sinh trưởng làm nhanh ra hoa, trong khi bộ rễ
và gốc cây to, chắc, khi ra quả gặp mưa, gió vẫn không đổ ngã. Năng suất thu
hoạch thường cao hơn so với phương pháp trồng cây đứng truyền
thống.
Đu đủ trồng nghiêng trong chậu nhỏ
1. Thời vụ
Chỉ 4-6 tháng sau khi gieo hạt là cây
ra hoa, kết trái; 3-4 tháng nữa là cho thu hoạch và cho thu hoạch liên tục hầu
như quanh năm. Đu đủ có thể trồng được nhiều thời vụ: Trồng
tháng 9-10 để thu quả từ tháng 5, thu rộ nhất tháng 7-8-9. Trồng tháng 3-4 để
thu quả từ tháng 10-11, đặc biệt là dịp tết nguyên đán.
2. Giống
Nên chọn giống đu đủ lai F1 (giống Hồng
phi, Trạng nguyên...), năng suất, chất lượng cao, tỷ lệ cây cho đạt gần 100%. Đu
đủ F1 cho năng suất cao và chất lượng quả rất tốt nhưng là giống lai nên hạt ở
quả không dùng làm giống cho vụ sau được.
Tuy nhiên, nếu bạn không có giống lai
F1, thì vẫn có thể chọn các giống đu đủ thuần (lựa những quả đu đủ chín, ra lứa
gần đầu trên cây sai quả, chất lượng ngon, bạn bổ lấy hạt, rửa sạch nhớt, phơi
dưới nắng nhẹ cho khô kiệt. Bảo quản trong chai, lọ nút kín đến thời vụ thì đem
gieo). Khi bổ lấy hạt, bạn chỉ lấy những hạt đen tuyền, chìm sâu đáy chậu, loại
những hạt lép hoặc nổi sẽ đảm bảo cây cái vượt trội so với cây đực, những hạt
cho cây đực còn lẫn sẽ cho cây đực khỏe, giao phấn tốt hoặc có thể điều khiển
thành cây cái, cây lưỡng tính bằng cách cắt đầu rễ cọc thúc rễ chùm phát triển
(quả của hoa lưỡng tính giàu thịt hơn, ngon hơn, được ưa chuộng
hơn).
Đu đủ trồng nghiêng trên đồng ruộng
3. Kỹ thuật gieo ươm cây
giống
- Ngâm ủ hạt giống: Ngâm hạt trong nước
ấm 3 sôi 2 lạnh trong 5 giờ, rồi ủ hạt trong bao vải coton ẩm 4-5 ngày. Khi hạt
nứt nanh nảy mầm đều thì mang gieo.
- Làm bầu gieo cây giống: Dùng viên nén
ươm hạt thì đơn giản nhất. Trường hợp làm bầu: Dùng cốc ươm hạt hay túi nilon
kích thước khoảng 8x5cm (có đục lỗ thoát nước), trộn đều đất với phân hữu cơ
hoai mục, tỷ lệ 3 đất 1 phân. Đóng đầy hồn hợp đất vào bầu túi. Ấn nhẹ hạt vào
giữa túi bầu. Mỗi bầu gieo một hạt. Phủ ít đất bột mịn lên trên. Xếp các bầu cây
vào khay. Để ở nơi thoáng mát, không mưa nắng và tưới giữ ẩm cho cây hàng
ngày.
- Khi cây có 2 - 4 lá thật thì 2 ngày
tưới 1 lần và để khay cây con vị trí có đủ ánh sáng thì cây con mới mọc khỏe
mạnh, sinh trưởng tốt.
- Khi cây có 4 - 5 lá thật, cao 10-15cm
thì đưa ra vị trí trồng cố định. Loại ngay những cây giống khẳng khiu, thân
thẳng tắp, èo uột, lá ít xẻ thùy. Chỉ đào đánh tạo bầu hoặc nhổ cây sau khi làm
ẩm đất để "hưởng cái" nếu phát hiện cây đực thì cắt đầu rễ cọc.
* Cách trồng: Dùng dao sắc rạch nhẹ gỡ
bỏ vỏ nilon (không làm vỡ bầu). Đặt cho bầu và cây giống nằm ngang trên mặt đất
xuôi theo hướng Đông - Tây (hoặc hướng ngọn ra nơi nhiều ánh sáng đối với vị trí
cớm nắng). Vun đất quanh bầu. Nén chặt gốc và tưới đủ ẩm cho cây. Bạn không được
lót bầu trồng bằng bùn tươi hoặc phân hóa học sẽ gây thâm rễ thối
mầm.
Trồng xong dùng que cắm để nâng ngọn
cây cho ngóc lên tự nhiên. Bạn giữ sao cho phần thân gốc đu đủ
luôn nghiêng một góc 45 độ so với mặt đất từ khi trồng cho đến suốt quá trình
sinh trưởng của cây - như vậy cây sẽ cong hình chữ C với phần
ngọn thẳng hướng lên trên.
Trồng nghiêng, cây sẽ "lùn" xuống và to gốc, chắc khỏe
4. Chăm sóc
Đu đủ dễ “sợ” phân hóa học và ưa phân
hữu cơ. Bạn nên thận trọng dùng phân hoá học và hạn chế tối đa phân đạm để bón
cho đu đủ vì cây dễ bị lốp (tốt lá, xấu quả), dễ hấp dẫn côn trùng, gây ngộ độc
cho người tiêu dùng do dư lượng nitrat (NO3) trong quả cao, gây đắng chát
quả.
Nên bón nhiều phân hữu cơ, phân vi
sinh, phân có nguồn gốc từ thực vật thường xuyên nhằm tăng cường dinh dưỡng cho
cây. Thường xuyên cung cấp đủ nước cho quả mau lớn, lớn đều.
* Sau khi trồng 2,5 - 3 tháng (tùy theo
mùa) thì cây ra hoa. Bóc những hoa đầu tiên ra xem. Nếu thấy hoa có bầu noãn
được bao bọc bởi các túi phấn hoa đực màu vàng thì đó là cây lưỡng tính, nên ưu
tiên trồng những cây này. Bởi cây lưỡng tính rất dễ đậu quả, năng suất cao, quả
lại dài, giàu thịt, thơm ngon.
* Với đu đủ thuần, cây thường phát
triển vài năm. Bạn khống chế chiều cao cây dưới 2m bằng cách cắt ngọn 10
cm, trát đất bùn vào ngọn đã cắt và bọc nylon để kích thích cây ra các ngọn
mới. Chọn để lại 3 ngọn chồi mới khỏe mạnh phân đều về các
hướng.
* Chú ý khâu bón phân. Do cây đu đủ đời
sống ngắn, sản lượng cao, ra hoa, quả quanh năm vì vậy đòi hỏi về phân rất lớn.
Sử dụng lượng phân bón cho 1cây/năm cách tốt như sau: Phân hữu cơ 3-5kg, phân
urê 200g, super lân 500-600g, KCl 200-300g (Có thể dùng phân tổng hợp
NPK).
Đu đủ chín quanh năm nên phân bón chia
làm nhiều đợt bón, khoảng 3-4 lần/năm. Lưu ý bổ sung kali, bón đủ kali sẽ làm
tăng chất lượng, đu đủ ngọt, giòn. Rễ đu đủ ăn nông, rất sợ bị chạm rễ, khi bón
phân tốt nhất là rắc phân lên mặt đất, sau đó phủ rác, đất vụn lên
trên.